Rejestr zastrzeżeń numerów PESEL
Od 17 listopada 2023 r. funkcjonuje Rejestr Zastrzeżeń Numerów PESEL (RZNP), który jest nowym modułem Systemu Rejestrów Państwowych (SRP), zawierającym zastrzeżenie oraz cofnięcie zastrzeżenia konkretnego numeru PESEL. Dzięki zastrzeżeniu numeru PESEL można uniknąć potencjalnej próby wyłudzenia na czyjeś dane np. kredytu przez osobę korzystającą
z wykradzionej tożsamości.
Od 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe (np. banki) będą miały obowiązek weryfikować, czy numer PESEL jest zastrzeżony przy zawieraniu np. umowy kredytu lub pożyczki. Do tego czasu można zastrzegać albo cofać zastrzeżenie numeru PESEL, ale konsekwencje prawne, które wynikają z ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości, będą wyciągane dopiero wobec zdarzeń, które nastąpią od 1 czerwca 2024 r.
Zastrzeżenie numeru PESEL w żaden sposób nie zablokuje możliwości rejestracji do lekarza, realizacji recepty czy załatwienia sprawy urzędowej.
Zastrzec lub cofnąć zastrzeżenie numeru PESEL można dokonać na dwa sposoby:
- przez Internet na stronie Serwisu Rzeczpospolitej Polskiej – link otwiera się w nowej karcie (należy posiadać profil zaufany, podpis kwalifikowany lub e-dowód)
- osobiście w dowolnym urzędzie gminy – osoba fizyczna nieposiadająca dostępu do Internetu albo Profilu Zaufanego może stawić się osobiście w dowolnym urzędzie gminy i po zweryfikowaniu tożsamości złożyć wniosek o wpisanie w rejestrze zastrzeżenia swojego numeru PESEL lub cofnięcie takiego zastrzeżenia.
Ponadto w każdej chwili można cofnąć zastrzeżenie numeru PESEL (nie może tego dokonać pełnomocnik). Procedura cofnięcia zastrzeżenia numeru PESEL przebiega podobnie jak samo zastrzeżenie.
Zastrzeżenie nr PESEL jest bezpłatne.
W przypadku niemożności złożenia wniosku o zastrzeżenie numeru PESEL spowodowanej chorobą, niesprawnością lub inną niedającą się pokonać przeszkodą zastrzeżenia numeru PESEL można dokonać przez pełnomocnika. Pełnomocnik składa pełnomocnictwo szczególne do dokonania tej czynności i potwierdza swoją tożsamość za pomocą dokumentu tożsamości.
W przypadku zastrzeżenia nr PESEL przez pełnomocnika złożenie pełnomocnictwa podlega opłacie skarbowej w wysokości 17 zł. Jeśli pełnomocnikiem są rodzice, dzieci, dziadkowie, rodzeństwo lub małżonek złożenie pełnomocnictwa jest bezpłatne.