Cmentarz żydowski – ul. Traugutta
Założony w latach 30. XX w. Jego dominanta jest obelisk na niewielkim pagórku z napisem:
PAMIĘCI TRZYSTU ŻYDÓW
OFIAR BARBARZYŃSTWA HITLERYZMU
W LATACH 1939- 1942
Na cmentarzu zachowało i się kilka płyt nagrobnych. Cmentarz ten został 1990 roku ogrodzony na zlecenie Związku Wyznania Mojżeszowego RP w Warszawie.
Cmentarza żydowski – ul. Wspólna
Miejsce pochówku ok. 250 osób narodowości żydowskiej, zamordowanych przez Niemców w czasie deportacji . Cmentarz otoczono klinkierowym ogrodzeniem z kutymi elementami. W jego obrębie stoi pomnik z napisem:
PAMIĘCI OBYWATELI MIASTA MIELEC POCHODZENIA ŻYDOWSKIEGO
POMORDOWANYCH PRZEZ NAZISTÓW 9 MARCA 1942 R.
SPOCZYWAJĄCYCH W TYM MIEJSCU.
Cmentarz Żołnierzy Armii Radzieckiej – ul. Wolności
Przy ul. Wolności znajduje się Cmentarz Żołnierzy Armii Radzieckiej. Został założony w wyniku akcji ekshumacyjnej przeprowadzonej w latach 1948 – 49 na terenie miasta Mielca i powiatu. Łącznie na cmentarzu znajduje się 120 mogił: 84 zbiorowe oraz 36 grobów indywidualnych. W pojedynczych mogiłach pochowano m.in. zwłoki 26 zidentyfikowanych oficerów, ekshumowanych z Rynku – dawnego placu gen. Świerczewskiego w Mielcu. Łącznie na cmentarzu pochowano 2 291 osób, w chwili obecnej imienna ewidencja pochowanych na Cmentarzu Żołnierzy Armii Radzieckiej w Mielcu obejmuje 870 nazwisk.
Cmentarz zajmuje powierzchnię 80 arów. Otacza go ogrodzenie wykonane z metalowych elementów na betonowej podmurówce. Od wejścia wiedzie szeroka aleja wyłożona płytkami chodnikowymi. Po bokach ustawione są dwa wysokie betonowe cokoły, na których umieszczone są tablice, pierwotnie metalowe obecnie z granitu, z danymi zidentyfikowanych żołnierzy: nazwisko, data urodzenia i śmierci, stopień wojskowy. Na cokołach umieszczonych jest 55 tablic, na których wyryto 618 nazwiska. W centralnej części umieszczone są dwie tablice informacyjne. Treść obu umieszczona jest po polsku i rosyjsku:
TUTAJ POCHOWANO 2291 ŻOŁNIERZY I OFICERÓW ARMII RADZIECKIEJ KTÓRZY POLEGLI
W WALKACH O WYZWOLENIE MIASTA I ZIEMI MIELECKIEJ SPOD OKUPACJI HITLEROWSKIEJ
Ewidencja pochowanych żołnierzy armii radzieckiej znajduje się w Urzędzie Miejskim w Mielcu, Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami ul. Żeromskiego 23.
Kwatery żołnierzy z I wojny światowej – Cmentarz Parafialny ul. H. Sienkiewicza
Kwatery z I wojny światowej znajdują się na Cmentarzu Parafialnym przy ul. Sienkiewicza
w rogu cmentarza tuż za głównym wejściem po lewej stronie alei. Jest to 7 zbiorowych mogił, otoczonych betonowym obramowaniem, wypełnionym ziemią. Wewnątrz posadzone są niskopienne krzewy ozdobne. W centralnej części ustawiony jest wysoki drewniany krzyż z postacią Chrystusa, u jego podnóża niski cokół z lastryka z tablicą:
MOGIŁY ZBIOROWE Z I WOJNY ŚWIATOWEJ
Tablica o takiej samej treści umieszczona jest na niewielkim cokole ustawionym na brzegu sąsiedniej mogiły. Z informacji będących w posiadaniu urzędu wynika, iż pochowano tutaj nieznaną liczbę niezidentyfikowanych żołnierzy polskich. Na jednej z mogił, tuż obok centralnego krzyża, umieszczony jest nagrobek z kamieni. Na licu umieszczona jest tablica z prawosławnym krzyżem o treści:
КАЛЛИСТА БАЗИКИНА
СЕСТРА МИЛОСЕРДЬЯ
1894 – 1915 † 25 ЯНВ. 15 Г.
[KALISTA BAZIKINA
SIOSTRA MIŁOSIERDZIA
1894 – 1915 † 25 STY. 1915R.]
Kwatery żołnierzy niemieckich z II wojny światowej – Cmentarz Parafialny ul. H. Sienkiewicza
Na Cmentarzu Parafialnym przy ul. Sienkiewicza pochowano żołnierzy niemieckich poległych w czasie II wojny światowej. Trzy zbiorowe mogiły, usytuowane tuż za wejściem po prawej stronie głównej alei, otoczone są betonowymi obramowaniami. Zajmują powierzchnię 1,5 ara. Na brzegu środkowego grobu ustawiony jest niewielki betonowy cokolik z dwujęzyczną tablicą:
MOGIŁY ZBIOROWE
ŻOŁNIERZY NIEMIECKICH
Z DRUGIEJ WOJNY ŚWIATOWEJ
Pochowano tutaj nieznaną liczbę niezidentyfikowanych żołnierzy. Na jednej z mogił zbiorowych ustawiony jest obelisk ustawiony przez rodzinę osoby zapewne pochowanej w tym miejscu:
HIER RUHT IN GOTTMEIN THEUSSDRGHT VEIND FATER DIRLING
FRIEDRICH WILLHELM DITRICH KUCKELMAN
III . 6 . 1879 – XII . 6 . 1942
ZEIN SEIN LEBEN DAN NUR
[TUTAJ SPOCZYWA W
FRIEDRICH WILLHELM DITRICH KUCKELMAN
III . 6 . 1879 – XII . 6 . 1942]
Obok mogił na kamiennym cokole ustawiona jest figurka Chrystusa Frasobliwego, przykryta metalowym daszkiem.
Mogiła zbiorowa pracowników WSK PZL Mielec, ofiar nalotu i bombardowania w 1939 r. – Cmentarz Parafialny ul. H. Sienkiewicza
2 września 1939 roku lotnictwo niemieckie przeprowadziło nalot na zakłady lotnicze działające w Mielcu. W ich wyniku zginęło kilku pracowników zakładu. Zostali oni pochowani w zbiorowej mogile w rogu Cmentarza Parafialnego, tuż przy ogrodzeniu. Na grobie, otoczonym betonową opaską, w 1975 roku – staraniem zakładów PZL w Mielcu – ustawiono obelisk z kamienia. Na licowej ścianie umieszczone jest śmigło samolotu i tablica:
POLEGLI NA POLU CHWAŁY W DNIU 2 . IX . 1939R.
W CZASIE NALOTU WROGA NA PZL MIELEC
STEFAN CIEŚLA,
STANISŁAW KULAS,
ANIELA KOZDROWICZ,
KAZIMIERZ SKULSKI,
STANISŁAW ORTYL,
STANISŁAW KOPERA
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
SPOŁECZEŃSTWO MIASTA MIELCA
Ciało jednego z wymienionych – Stanisława Ortyla, zostało pochowane na Cmentarzu Parafialnym w miejscowości Książnice.
Mogiła zbiorowa żołnierzy polskich poległych w kampanii wrześniowej w 1939 r. – Cmentarz Parafialny ul. H. Sienkiewicza
W zbiorowym grobie, usytuowanym na cmentarzu komunalnym przy ul. Sienkiewicza pochowano 20 nieznanych żołnierzy Wojska Polskiego poległych podczas obrony Mielca – kaprala i szeregowców. Grób otoczony jest betonową opaską. W centralnej części ustawiony jest cokół, na szczycie umieszczona jest tablica:
BOHATERSKICH ŻOŁNIERZOM WOJSKA POLSKIEGO
POLEGŁYM W WALCE Z OKUPANTEM HITLEROWSKIM
W KAMPANII WRZEŚNIOWEJ 1939 R.
SPOŁECZEŃSTWO MIASTA MIELCA
Mogiła zbiorowa żołnierzy polskich poległych w kampanii wrześniowej w 1939 r. – Cmentarz Parafialny ul. H. Sienkiewicza
20 października 1943 roku w miejscowości Charzewice koło Rozwadowa rozstrzelano kilkudziesięciu zakładników – członków ruchu oporu. Zostali oni aresztowani wcześniej w różnych okolicznościach i osadzeni w więzieniu tarnowskim. Następnie rozstrzelani w odwet za akcję partyzancką, która miała miejsce w Charzewicach. Zwłoki, pierwotnie pochowane na miejscu egzekucji, w 1947 roku zostały ekshumowane i przeniesione na obecne miejsca spoczynku.
Mogiła znajduje się po lewej stronie głównej alei wchodząc na Cmentarza od ul Sienkiewicza. Otoczona jest ogrodzeniem, w części tylnej murowanych, natomiast od frontu betonowymi słupkami połączonych trzema rzędami metalowych łączników. Ustawiony w środku pomnik składa się z pięciu elementów. Środkowy to wysoki betonowy pomnik z krzyżem z białego marmuru w centrum. Poniżej na ukośnym cokole umieszczona jest tablica z inskrypcją o treści:
ŻYLIŚCIE JAK ŻOŁNIERZE, ZMARLIŚCIE JAK RYCERZE
CO TWARDO NA SWYM POSTERUNKU STALI.
ŻYCIE ODDALIŚCIE OJCZYŹNIE W OFIERZE
KOCHALIŚCIE WSZYSTKICH, WSZYSCY WAS KOCHALI.
POMNIJ PRZECHODNIU, ŻE TO TWARDA DROGA
WZNIEŚ MODŁY SWOJE ZA NIMI DO BOGA
Nad tablicą ryngraf z Matką Boską. Na niższych cokołach po bokach pomnika umieszczone są granitowe tablice ze zdjęcia 7 pochowanych, pod nimi wyryte są nazwiska.
Po lewej:
- ORTYL JAN PLUT. AK 31 LAT
- MIKUŁA TADEUSZ PLUT. AK 28 LAT
- HILLENBRAND ADAM ŻOŁN. AK 27 LAT
- GAWEŁ JAN
ROZSTRZELANI W CHARZEWICACH 20.10.1943R.
Po prawej:
- FRYC STANISŁAW PS. „MOJEK” P.POR. AK LAT 26 – ZGINĄŁ W AKCJI BOJOWEJ 19.08.1943R. W MIELCU
- FIDZIŃSKI STANISŁAW PS. „ŻBIK” ŻOŁN. AK LAT 22 – ARESZTOWANY W CZASIE AKCJI BOJOWEJ ROZSTRZELANY 19.10.1943R. W MIELCU
- LUBERA IGNACY LAT 57 – ROZSTRZELANY W CHARZEWICACH 20.10.1943R.
- LUBERA JAN LAT 22 – ROZSTRZELANY W CHARZEWICACH 20.10.1943R.
Nazwiska wymienionych osób rozstrzelanych w Charzewicach wymienione są także na mogile zbiorowej przy ul. Rozwadowskiej w Stalowej Woli, do której ekshumowano większość pomordowanych w egzekucji z 20 października 1943 roku.
Mogiła zbiorowa zakładników rozstrzelanych w Złotnikach w 1943 r. – Cmentarz Parafialny ul. H. Sienkiewicza
3 listopada 1943 roku w Złotnikach Niemcy rozstrzelali dziesięciu zakładników. Zwłoki, pierwotnie pochowane na miejscu egzekucji, po wojnie zostały ekshumowane i przeniesione na cmentarze. Na ziemnej mogile ustawiony jest wysoki kamień pamiątkowy. Na licu umieszczona jest tablica:
MOGIŁA ZBIOROWA 10 ZAKŁADNIKÓW
ROZSTRZELANYCH PRZEZ HITLEROWCÓW
W ZŁOTNIKACH W DNIU 3 . XI . 1943R.
ZGINĘLI WÓWCZAS:
- RUDOLF AURIGA
- JÓZEF CZERNIK
- STANISŁAW DRUPKA
- FRANCISZEK KYC
- STEFAN OŻÓG
- BRONISŁAW PRYJDA
- JAN RÓŻAŃSKI
- FRANCISZEK SIERADZKI
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
Wymienieni na tablicy zostali rozstrzelani w Złotnikach, jednak nie wszyscy pochowani są w tej mogile. Według zachowanych protokołów ekshumacyjnych zwłoki Rudolfa Aurigi i Władysława Kyca, na życzenie rodzin, przeniesiono do Rzeszowa. Pochowani zostali w mogile zbiorowej członków ruchu oporu w dzielnicy X cmentarza komunalnego Pobitno w Rzeszowie. Ich nazwiska figurują na umieszczonych na niej tablicach imiennych.
Mogiła zbiorowa żydów ofiar barbarzyństwa hitlerowców – mogiła ul. Wspólna i Świerkowa
PAMIĘCI TYSIĄCA ŻYDÓW
OFIAR BARBARZYŃSTWA HITLERYZMU
W LATACH 1939 – 1945
Całość otoczono klinkierowym ogrodzeniem z kutymi elementami. W jego obrębie oprócz opisanego wyżej pomnika stoi także drugi z napisem:
PAMIĘCI OBYWATELI MIASTA MIELEC POCHODZENIA ŻYDOWSKIEGO
POMORDOWANYCH PRZEZ NAZISTÓW 9 MARCA 1942 R.
SPOCZYWAJĄCYCH W TYM MIEJSCU.
Umieszczonym także po hebrajsku i angielsku. Jest to kamienny obelisk z czarnego marmuru, ustawiony na cokole. Obok stoi podobne w formie upamiętnienie poświęcone rodzinie:
PAMIĘCI MOJEJ KOCHANEJ RODZINIE
OJCIEC CHANINE
MATKA SARA
BRAT LAZAR
SIOSTRA SOSIA
STROCH
ZAWSZE W MOJEJ PAMIĘCI CÓRKA RACHELA
Poniżej ten sam napis, po angielsku. W środku ustawiony jest także niewielki postument betonowy i płyta inskrypcyjna z napisem:
W TYM JEDNYM GROBIE LEŻĄ
ARTUR AMSTERDAM
ALKRA AMSTERDAM
ZAMORDOWANI PRZEZ ZBIRÓW HITLEROWSKICH 9. III . 1942R.
WYK. SZ. HALLALIDA
Mogiła żołnierzy AK- Lis, Kędzior – Cmentarz Parafialny ul. H. Sienkiewicza
Przy głównym wejściu na Cmentarz Parafialny przy ul. Sienkiewicza znajduje się nagrobek żołnierzy Armii Krajowej: Wojciechowi Lisowi i Konstantemu Kędziorowi, zamordowanym przez UB. Jest to pełny kamienny nagrobek zwieńczony wysoką tablicą inskrypcyjną o treści:
– POLEGLI A PRZECIEŻ ZWYCIĘŻYLI –
WIERNEMU ŻOŁNIERZOWI AK
DOWÓDCY ODDZIAŁU LEŚNEGO
KOCHANEMU OJCU
WOJCIECHOWI LISOWI
I JEGO ŻOŁNIERZOWI
KONSTANTEMU KĘDZIOROWI
ZAMORDOWANYM PODSTĘPNIE 30.I.1948 – CÓRKA.
MIELEC 2 V 1992 R.
Obaj pochowani zostali zamordowani w Paterakach, a następnie pochowani na podwórku komendy Milicji Obywatelskiej w Mielcu. Na podstawie anonimowych informacji miejsce spoczynku zostało odnalezione, a szczątki ekshumowano i przeniesiono na cmentarz parafialny.
Grób nieznanych żołnierzy – Cmentarz Parafialny ul. Rzochowska 57
Kwatera wojenna żołnierzy z okresu I wojny światowej. Pierwotnie pochowani przy miejscowej szkole gdzie podczas działań wojennych mieścił się szpital polowy. Po akcji ekshumacyjnej przeniesieni do Mielca, Biały Bór oraz na miejscowy cmentarz parafialny.
Najprawdopodobniej pochowanych jest tu kilkunastu żołnierzy:
- 2 Austriaków z 18 Pułku Piechoty Obrony Krajowej – zidentyfikowany: kapral Stanisław Kowal, zm. 15.05.1915 r.
- 1 Niemiec z 47 Baonu Pionierów – starszy szeregowy Fritz Fischer zm. 15.05.1915 r.
- 8 niezidentyfikowanych żołnierzy armii rosyjskiej.
W 1970 r. wybudowano nagrobek lastrykowy zwieńczony pionową płytą lastrykową
z inskrypcją:
GRÓB
NIEZNANYCH ŻOŁNIERZY
POLEGLI W LATACH 1914 – 1915
MYŚMY POLEGLI ABYŚ TY BYŁ WOLNY
Grób Józefa Wałka – Cmentarz Parafialny ul. Rzochowska 57
Józef Wałek ps. „Żbik”, żołnierz wyklęty i zamordowany przez polskich komunistów z KBW i mieleckiego UB. Jego zwłoki odnaleziono w lipcu 1946 roku, po rozpoznaniu garderoby przez rodzeństwo „Żbika”, rodzina w porozumieniu z partyzantami zdecydowała się na pogrzeb. Józef Wałek „Żbik” został pochowany na cmentarzu parafialnym w Rzochowie 17 lipca 1946 roku.
Nagrobek granitowy zwieńczony pionową płytą granitową z inskrypcją:
JÓZEF WAŁEK
1914-1946
ZGINĄ OD KULI BRATNIEJ
JEZU ZBAW DUSZĘ JEGO
